Արցախը շատ վատ տեղ էր, եւ այդ պատճառով մարդիկ փողով ազատվում էին այնտեղ ծառայելուց: Ըստ էության, այդ թեզն էր առաջ քաշում ՔՊ-ականը՝ Գյումրիի նախընտրական արշավի ժամանակ: Նրան «ի պաշտպանություն» մի շարք այլ նիկոլականներ բերեցին հետեւյալ «փաստարկը»՝ «Ի՞նչ է, սո՞ւտ է, որ մարդիկ փողով ազատվում էին բանակից»: Հաշվարկը հարթուղեղների վրա՝ վերցնել մի փաստ, որը ճիշտ է, եւ «ապացուցել» դրա հետ կապ չունեցող պնդումը: Այո, Խորհրդային եւ անկախ Հայաստանում բավականին շատ էին մարդիկ, որոնք կաշառք էին տալիս՝ բանակից ազատվելու համար: Բայց դա որեւէ առնչություն չունի «Արցախը վատ տեղ լինելու» հետ, որից անմիջապես բխում է, որ Արցախը պետք չէր պաշտպանել, իսկ հիմա պետք չէ պաշտպանել արցախցիներին, «որովհետեւ նրանք եկել լցվել են Հայաստան եւ ուտում են մեր հացը»:
Ընդհանրապես խտրականությունը, ռասիզմը մշտապես ունի նման կարգի «արդարացումներ»: Հայտնի է, օրինակ, որ Գեբելսը տասնյակ «փաստեր» էր բերում, որոնք պետք է արդարացնեին «հրեական հարցը լուծելու» նացիստական մեթոդները: Այսօրվա՝ «հակա-արցախյան ռասիզմի» դեպքում խոսքը, բարեբախտաբար, ֆիզիկական ոչնչացման մասին չէ: Խնդիր է դրված՝ արտաքսել արցախցիներին Հայաստանից, մղել նրանց արտագաղթի: Հեռահար նպատակը նույնպես պարզ է՝ այնպես անել, որ ոչինչ եւ ոչ ոք չհիշեցնի Փաշինյանին ու նրա թիմին իրենց խայտառակ եւ աղետալի ձախողումների մասին:
Այդ ծրագիրն իրականացնելու համար կառավարությունը, մասնավորապես, ապրիլի 1-ից զգալիորեն կրճատել է բռնի տեղահանվածների սոցիալական օգնությունը: Նման քայլերը, բնականաբար, պետք է ուղեկցվեն «քարոզչական ապահովմամբ»: Հենց դա՛ է պատճառը, որ ՔՊ-ական «ագիտպրոպը» սաստկացրել է արցախցիների հանդեպ խտրականություն, ռասիզմ, ատելություն, թշնամանք պարունակող քարոզչությունը:
Չեմ ցանկանում եւս մեկ անգամ կրկնել այդ հրեշավոր թեզերը: Նշեմ միայն, որ դրանք ոչ միայն մարդատյաց են եւ թույն են շնչում ամեն ինչից զրկված, ամեն ինչ կորցրած մարդկանց հանդեպ: Դրանք նաեւ հակապետական են. Այս աստիճանի պառակտված հասարակությամբ հնարավոր չէ ամուր պետություն կառուցել: Բացի այդ, նման մոտեցումը դեմոտիվացնում է մարդկանց, եւ նրանք կարող են մտածել, որ Վարդենիսը կամ, ասենք, Ջերմուկը պաշտպանելը նույնպես այնքան էլ կարեւոր չէ:
Կարդացեք նաև
Արամ ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆ
Լուսանկարում՝ Երևանի Ազատության հրապարակում Արցախից բռնի տեղահանվածները բողոքի ցույց են իրականացնում՝ պահանջելով ճանաչել և պաշտպանել իրենց իրավունքները. 29.03.2025
Ցավոք, «հակա-արցախյան ռասիզմը» այսօր չառաջացավ, ոչ էլ, նույնիսկ, պարտությունից հետո՝ որպեսզի «ոչինչ եւ ոչ ոք չհիշեցնի Փաշինյանին ու նրա թիմին իրենց խայտառակ եւ աղետալի ձախողումների մասին»։ Եթե կհիշեք, 17 տարի առաջ ես Ձեզ նամակ եմ գրել այդպիսի ռասիստներից մեկի՝ Շուշան Ղազարյանի գրքի հատվածների՝ Առավոտում հրապարակվելու կապակցությամբ (եթե ցանկանաք, կուղարկեմ նորից, կամ, եթե դեմ չեք, կպատճենեմ այստեղ)։ Խոսքս «Խաչվածին մահ չկա» գրքի մասին է։ Գիրքը, ակնհայտորեն գիտակցաբար, 2008-ի «թաթար-մոնղոլական» արշավանքի շրջանակում էր։ Ցավոք, այդ ռասիզմի ակունքները հին են։ Ու հիմա, սարսափել կարելի է, ռասիստ տիկնոջ համախոհ ամուսինը Հայկական ռադիոյի տնօրենն է։ Ակունքները հին են, բայց դրսևորումները, այո, բոլոր մնագավառներում պետական քաղաքականության մաս են կազմում և իրականացվում մեր՝ հարկատուներիս միջոցներով։
Ինչ որ մի սևակյան,օրինակ’ ես, Եվրոպական ինչ որ մի երկրում հարց է բարձրացնում, ասելով որ տվյալ երկրում, սևականները կազմում են 20 տոկոս,այնինչ ոստիկանությունում նրանց ներգրավվածությունը 5 տոկոս է, դա խոսում է այն մասին որ սպիտակ ղեկավարություն ռասիստ են։
Ինձ ղեկավարությունը կհակադարձի, ասելով, որ ռասիստը դու ես, և ընկել ու հաշվում ես, թե ով է սպիտակ ու ով սև։
Ես շատ լավ բարեկամ և ընկերներ ունեմ Արցախից,բացարձակ ոչ մի տարբերություն չեմ դնում իրենց ու մնացած հայաստանցի իմ ընկերների մեջ։ Բայց եթե իրենք ասեն,որ Քոչարյանը կամ մեկ ուրիշը պետք է դառնա նախագահ, միայն նրա համար,որ պաշտպանի իրենց շահերը, այդ մարդիկ կդառնան ինձ համար ռասիստներ։
Կը մնայ այն կարծր իրողութիւնը, որ արցախցիները, զանգուածայի՛ն մեծամասնութեամբ, հրճուանքով ու երջանկութեամբ դիմաւորեցին 2018ի պետական յեղաշրջումը, եւ Փաշինյանի չըրախը ընտրեցին որպէս իրենց նախագահը: Առանց վայրկեան մը իսկ մտածելու ուղղակի իրենց գլուխին վրայ կախուած՝ անմիջական, ծայրագոյն վտանգներին: Չէին ուզեր իսկ լսել որեւէ բան այդ մասին…
Իսկ երբ որ Փաշինյանը բանտ նետած էր իրենց այդ Քոչարյանը, երկու հատ արցախցի չէիր կրնար գտներ, Արցախի մէջ, որ որեւէ խնդիր ունենային այդ կացութեան հետ:
Ասիկա իմ կողմէս ուղղակի, գրաւոր եւ ստորագրուած վկայութիւն է, ես իմ ընտանիքիս հետ 2018ի եւ 2019 ամառները, ամիսո՛վ, կը գտնուէինք՝ Շուշի: «Դուխո՛վ» գլխարկներու եւ թի-շըրթներու մէջ, շրջապատուած…
Թող Փաշինյանը իր սիրելի ԵՄին հետ համաձայնի, որ այս անտունի ու անտէր հայերը պարզապէս կարենան տեղափոխուիլ ԵՄ, ու վերջ:
Մ. Հայդուկ Շամլեան