Այսօր՝ 1921թ. մարտի 16-ի Մոսկվայի պայմանագրի ստորագրման 100-ամյակի պատմականորեն ողբերգական այս օրը, Հայաստանն ու հայ ժողովուրդը դիմավորում են այդ դավադրության աղետալի կրկնությամբ: 100 տարի առաջ հայ ժողովրդի հանդեպ տեղի ունեցած ռուս-թուրքական հանցավոր գործարքով հայ ժողովուրդը զրկվեց միջազգայնորեն ճանաչված Հայաստանի Հանրապետության տարածքների մեծ մասից:
100 տարի անց հայ ժողովրդի նկատմամբ իրականացվող ցեղասպանության քաղաքականությունը շարունակվեց նաև 2020թ. սեպտեմբեր-նոյեմբերի արցախյան պատերազմի ընթացքում և դրան հաջորդած նոյեմբերի 9-ի հայտարարությամբ: Հայաստանի և Արցախի իշխանությունների փաստացի անգործունակության և քաղաքական անհեռատեսության հետևանքով 100 տարի անց ռուս-թուրքական կրկնվող հանցավոր համագործակցության հետևանքով հայ ժողովուրդը զրկվեց իր պատմական հայրենիքի մյուս՝ Արցախի տարածքների մեծ մասից, որն արդեն իսկ հայաթափվում է:
Ստորագրող կողմերը՝ 1921թ. միջազգայնորեն չճանաչված քեմալական Թուրքիան և բոլշևիկյան Ռուսաստանը, շարունակելով Օսմանյան Թուրքիայի կողմից հայ ժողովրդի նկատմամբ ցեղասպանության քաղաքականությունը, բռնազավթեցին և մասնատեցին Ազգերի Լիգայի կողմից միջազգայնորեն ճանաչված Հայաստանի Հանրապետության տարածքների մեծ մասը, իսկ բռնազավթման հետևանքով Խորհրդային Ռուսաստանին անցած տարածքի զգալի մասն ընդգրկվեց ադրբեջանական վարչական միավորի կազմում։
Մոսկվայի հանցավոր պայմանագրի 100-ամյակի այս օրը, մենք՝ ներքոստորագրյալներս, հայտարարում ենք՝
Կարդացեք նաև
– Մոսկվայի պայմանագիրը հայ ժողովրդի նկատմամբ իրականացված Ցեղասպանության քաղաքականության շարունակությունն է և դրա հետևանքների իրավական ամրագրման փորձն է: Այն նաև մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություն է:
– Պայմանագիրը ապօրինի և հանցավոր փաստաթուղթ է հայ ժողովրդի նկատմամբ և պարտադիր ենթակա է դատապարտման և առ ոչինչ ճանաչելու:
– Մենք մերժում ենք ռուս-թուրքական անցյալ և ներկա դավադրությամբ մեզ պարտադրվող սահմանները:
– Մենք դատապարտում ենք Մոսկվայի պայմանագիրը և պահանջում ենք ստորագրող կողմերի իրավահաջորդներից Հայաստանին վերաբերող մասով առ ոչինչ ճանաչել 1921թ. մարտի 16-ի Մոսկվայի պայմանագիրը:
– Մենք դատապարտում ենք նաև Մոսկվայի պայմանագրի տրամաբանական շարունակությունը հանդիսացող 1921թ. հոկտեմբերի 13-ի Կարսի պայմանագիրը՝ պահանջելով առ ոչինչ ճանաչել այն:
Կոչ ենք անում՝
– ՀՀ ԱԶԳԱՅԻՆ ԺՈՂՈՎԻՆ՝ գումարել խորհրդարանական լսումներ և ԱԺ հատուկ նիստ՝ պայմանագրի դատապարտման և առ ոչինչ ճանաչելու պահանջ ներկայացնող օրակարգով:
– ՀԱՄԱՅՆ ՀԱՅՈՒԹՅԱՆԸ՝ բողոքի շարունակական միջոցառումներով հասնել հայ ժողովրդի նկատմամբ ռուս-թուրքական դավադիր համագործակցության աղետալի հետևանքների վերացմանը և անցյալի և ներկայի պատմական անարդար փաստաթղթերի առ ոչինչ ճանաչմանը:
Նարինե Մկրտչյան – Մամուլի ազգային ակումբի նախագահ, «Քաղաքական լիգայի» համակարգող
Պարույր Հայրիկյան – ԱԻՄ նախագահ
Պետրոս Մակեյան – «Ժողովրդավարական հայրենիք» կուսակցության նախագահ
Գաբրիել Տեր-Կարապետյան – ճարտարագետ, ԱԻՄ նախագահության անդամ
Կառլեն Ալեքսանյան – տեխնիկական գիտ. թեկնածու, դոցենտ, «Ժողովրդավարական հայրենիք» կուսակցության քաղխորհրդի անդամ
Ատոմ Մխիթարյան – «Եվրոպական ծրագրեր» հիմնադրամի տնօրեն, «Քաղաքական լիգայի» ներկայացուցիչ
Արմեն Աղայան – «Հայկական ընտրություն» ՀԿ
Զոհրաբ Գևորգյան – պատմ. գիտ. թեկնածու