
02/	09/2010
aravot.am	Օրաթերթ

ԽՄԲԱԳՐԻ ՍՅՈՒՆԱԿ

Պահանջարկ չունեցող ապրանք

Աջափնյակում մի հարեւան ունեինք, որը տաքսու վարորդ էր: Երբ 10-11 տարեկան էի, սիրում էի բակում հետը շախմատ խաղալ եւ զրուցել տարբեր թեմաներով: Նա այսօրվա վարորդներից չէր. այժմ նրանց մեջ կան մարդիկ, որոնք բարձրագույն կրթություն, նույնիսկ գիտական աստիճան ունեն, բայց համակարգի փլուզման հետեւանքով կորցրել են ամեն ինչ եւ ստիպված են «շոֆերություն» անել: Այն իմ հարեւանը «իսկական» տաքսիստ էր՝ դա՛ էր նրա մասնագիտությունը: Եվ ահա այսօր, հիշելով այդ մարդուն, ես զարմանում եմ, թե որքան կարդացած էր նա եւ որքան ճիշտ դատողություններ էր անում գրքերի մասին: Առանց որեւէ չափազանցության կարող եմ պնդել, որ այդ տաքսիստի մտավոր եւ մշակութային մակարդակը զգալիորեն ավելի բարձր էր, քան այսօրվա ԱԺ պատգամավորների մեծ մասինը:
Երբ կրթության պատասխանատուները՝ սկսած հասարակ դասվարից, վերջացրած նախարարով, անկեղծորեն կամ կեղծավոր ձեւով մտահոգվում են իրենց ոլորտը բարելավելու խնդիրներով, ես մտովի միշտ անում եմ այդ համեմատությունը եւ համոզվում, որ մեր կրթական համակարգի ճգնաժամի պատճառը հենց այստեղ է թաքնված: 40 տարի առաջ բնակչության բոլոր խավերի համար հարգի էին գրավոր խոսքը, կրթությունը, գիտելիքը: Այսօր ՀՀ քաղաքացիների ճնշող մեծամասնության համար «հայկական երազանքի» մարմնավորում է հաստ վիզը եւ «ախրանայի» առկայությունը: Եթե դու չունես, ասենք, «Ֆոլքսվագեն տուարեգ» եւ երթեւեկում ես «Նիվայով», ուրեմն, անկախ քո մասնագիտական եւ մարդկային որակներից, ձախողված մարդ ես եւ չես ընդունվելու «բարձր դասի» քո գործընկերների կողմից: Իհարկե, 40 տարի առաջ էլ ոստիկաններն ու դատախազները ավազակ էին եւ կաշառակեր, բայց ոչ միայն նրանք, այլեւ ամենավերջին «ցեխավիկը», որը 25 ռուբլիանոցով խորովածի կրակն էր վառում, ներքին ակնածանք ուներ գիտնականի, մտավորականի հանդեպ եւ ձգտում էր, որ իր զավակները գնան հենց այդ, ոչ թե «ընդհատակյա միլիոնատիրոջ» ճանապարհով: Իսկ այսօր, հակառակ պաշտոնական հռետորությանը, գիտելիքն արհամարհված է, անիմաստ ու անպետք: Քանի չի փոխվել այդ իրավիճակը, ոչ մի «բոլոնյան սկզբունք», ոչ մի մագիստրատուրա կամ «ավագ դպրոց» մեր կրթությունը չեն փրկի:
Այսօր ՀՀ-ում պահանջարկ ունեցող գիտելիքներից կարելի է թվարկել թերեւս օտար լեզուների եւ համակարգչային տեխնիկայի իմացությունը: Այդ մասնագետների մի փոքր մասի բախտը բերում է, եւ նրանք աշխատանքի են ընդունվում դեսպանատներ, միջազգային կազմակերպությունների ներկայացուցչություններ կամ (որը գրեթե նույնն է) «գրանտակեր» հ/կ-ներ, որտեղ «սպիտակ» աշխատավարձով ապահովվում է բարեկեցության որոշակի մակարդակ: Բայց դա շատ փոքր խավ է, ընդ որում, մեր իրականությունից բավականին կտրված: Մնացած բնագավառներում «արդար քրտինքով» հնարավոր չէ բարեկեցություն ապահովել: Իսկ եթե հարստանալու համար պետք է խաբել, «քցել» եւ «քծնել» իշխանավորներին, ապա ինչի՞ համար են պետք գիտելիքները, ուսումը, կրթությունը:
Այսօրվա փուչիկները, ժապավենները, պաստառները, պաշտոնյաների եւ դպրոցների տնօրենների ճառերը այս իրավիճակը չեն փոխի: Գիտելիքների օրը Հայաստանի համար առայժմ արդիական չէ: Կարելի է նշել անգրագետ հաստավիզների օր: Վկան՝ Չեխովի եւ Պուշկինի անվան դպրոցների մոտ երեք շարքով կանգնած «ջիպերը»:

ԱՐԱՄ ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆ

ՕՐՎԱ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹԸ

ՈՒԿՐԱԻՆԱՑԻՆ ՈՒԶՈՒՄ ԷՐ ԳՑՎԵԼ ԴԱՎԻԹԱՇԵՆԻ ԿԱՄՐՋԻՑ (տեսահոլովակը՝ Գագիկ Շամշյանի)

Տարածել |

Սպորտ

2010-09-01

ԱԼԵՔՍԱՆԴՐՈՒ ԿԻՐԻԼԱ. «ՁՅՈՒԴՈՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ԱՊԱԳԱ ՈՒՆԻ»

Մոտ մեկուկես ամիս է, ինչ ձյուդոյի միջազգային ֆեդերացիայի նախագահ Մարիուս Վիզերի հատուկ հանձնարարականով Հայաստանում է ռումինացի սենսեյ, սեւ գոտի 5-րդ դան Ալեքսանդրու Կիրիլան: Նա ծանոթանում է մեզ մոտ մարզաձեւի ընդհանուր դրվածքին:
Երեկ հանրապետության ձյուդոյի ֆեդերացիայում լրագրողների հետ կազմակերպված հանդիպման ժամանակ Հայաստանի ֆեդերացիայի նախագահ Ալեքսան Ավետիսյանը «Առավոտի» առաջարկով սկզբում ներկայացրեց ֆեդերացիայի՝ անցնող մրցաշրջանի առաջին կիսամյակում ունեցած ձեռքբերումները: «Այս տարվա առաջին հաջողությունը Եվրոպայի գավաթի առաջնությունում կռեց 1-ին տեղը գրաված Արմեն Նազարյանը, այնուհետեւ Եվրոպայի գավաթի առաջնությունում 2-րդ մրցանակակիր դարձան Գրիգոր Իվանյանը եւ Գոռ Հարությունյանը: Իսկ դրանից ընդամենը մեկ շաբաթ անց նույն մրցման ...

Բոլոր Նյութերը >>>

2010-09-01

Մեր շախմատիստները՝ միջազգային մրցաշարերում

Գրոսմայստեր Զավեն Անդրիասյանը (լուսանկարում) Սալոնիկում ընթացող «Կալամարիա օփեն» շախմատի միջազգային մրցաշարում յոթ տուրից հետո 5,5 միավորով թուրք Սուաթ Աթալիկի հետ միասին գլխավորում է մրցաշարային աղյուսակը: Մրցաշարը լուսաբանող Cհess-result.com ինտերնետային կայքի տվյալներով՝ Զավենը լրացուցիչ հաշվարկներով առաջինն է:
Մեր հանրապետության մյուս ներկայացուցիչները՝ Վահե Բաղդասարյանը եւ Աղասի Ինանցը, համապատասխանաբար, 4,5 եւ 3,0 միավորով ընթանում են 17-րդ եւ 38-րդ հորիզոնականներում:
Armchess.am-ի տեղեկացմամբ, գրոսմայստեր Տիգրան Քոթանջյանը, որ Ֆիլիպինների մայրաքաղաք Մանիլայում մասնակցում է ՖԻԴԵ-ի նախկին նախագահ Ֆլորենցիո Կամպոմանեսի առաջին հուշամրցաշարին, չորս հնարավորից իր անվան դիմաց գրանցել է երեք միավոր: Հայաստանցի շախմատիստն ընդամենը մեկ միավոր է զիջում ...

Բոլոր Նյութերը >>>

2010-09-01

Խանտի Մանսիյսկը պատրաստ է

Յուգրայի մայրաքաղաք Խանտի Մանսիյսկն այսօր արդեն պատրաստ է հյուրընկալել շախմատի համաշխարհային 39-րդ օլիմպիադայի մասնակիցներին: Տեղի լրատվամիջոցներն արդեն հրապարակել են մի քանի տեղեկություններ, որոնք առաջին անգամ են հանդիպում այս մրցաշարի անցկացման պատմությունում:
Առաջին անգամ շախմատի համաշխարհային օլիմպիադայի գլխավոր մրցավար է նշանակվել գեղեցիկ սեռի ներկայացուցիչ՝ սերբ Սավա Ստոյսեւլեւիչը:
Առաջին անգամ օլիմպիադայի մասնակիցներին որակյալ սնունդ ապահովելու նպատակով Սանկտ Պետերբուրգից հատուկ հրավիրվել են 60 բարձրակարգ խոհարարներ:
Առաջին անգամ օլիմպիադայի հանդիպումները օնլայն մեկնաբանելու է հատուկ այդ նպատակով ստեղծված գերհամակարգիչը:
Առաջին անգամ հաղթող թիմին ըստ արժանվույն մեծարելու նպատակով պատրաստվել է ոչ միայն պատվո պատվանդան, այլեւ ...

Բոլոր Նյութերը >>>

2010-09-01

Մարտիրոսյանը կհանդիպի Ձինձիրուկի հե՞տ

Առաջին միջին քաշային կարգում WBO վարկածով աշխարհի չեմպիոն Սերգեյ Ձինձիրուկը, ըստ ESPN-ի, չեմպիոնական գոտին հերթական անգամ կարող է պաշտպանել նոյեմբերի 6-ին՝ 2004 թվականի ԱՄՆ-ի օլիմպիական հավաքականի անդամ Վանես Մարտիրոսյանի հետ մենամարտում: Ձինձիրուկի համապրոումոթեր Գերի Շոուն ներկայումս աշխատում է «Showtime» հեռուստաընկերության հետ բանակցություններում այդ մարտը հեռարձակելու պայմանավորվածություն ձեռք բերել: Եթե գործը գլուխ գա, մարտը կկայանա Ռաֆայել Մարկես-Խուան Մանուել Մարկես մենամարտի երեկոյի ժամանակ: Ձինձիրուկ-Մարտիրոսյան մարտի հեռարձակման իրավունքը գնելու նախնական համաձայնություն, ինչպես տեղեկացնում է Sportinfo.am-ը, արդեն տրվել է: Շոուի խոսքերով, հեռուստաընկերության ներկայացուցիչ Քեն Հերշմանը իրենց առաջարկին դեմ չէ: «Հարցը միայն այն է, թե նրանց բյուջեում ...