«Եթե դու հանկարծ «ցեղասպանություն» բառն արտասանես, ես քեզնից ռազմական հրթիռ, ինքնաթիռ եւ ուղղաթիռ չեմ առնի, ինչպես նաեւ չեմ աջակցի Իրանում եւ Աֆղանստանում քո օպերացիաներին»: Ահա այդպես պարզ եւ միանշանակ է, ըստ թուրքական մամուլի, նախազգուշացնում Թուրքիայի արտգործնախարար Ահմեդ Դավութօղլուն ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամային՝ նախօրոք «գրաքննելով» վերջինիս՝ ապրիլի 24-ին արտասանվելիք ճառը: Ես, օրինակ, Օբամայի տեղը լինեի, նման բացահայտ շանտաժից կվիրավորվեի. «Այս ո՞ւմ ես դու սպառնում, սիրելի Ահմեդ,- կասեի,- հիմա հենց քեզ ինադու «ցեղասպանություն» կասեմ, իսկ ինքնաթիռ-ուղղաթիռներիս համար ուրիշ մուշտարի կճարեմ, տարածաշրջանում էլ առանց քո օժանդակության իմ պատերազմները կվարեմ»: Բայց դա, իհարկե, լուրջ քաղաքական մոտեցում չէ: Եթե իմ ուշքն ու միտքը զենք ծախելն է ու այլ պետություններ «հպատակեցնելը», ապա ես չպիտի նեղվեմ, երբ իմ բիզնես (կամ, որը նույնն է՝ «ռազմավարական») գործընկերը ինձնից պահանջում է իր մութ անցյալի առավել ամոթալի էջերը չհիշել: Մի կողմից՝ «նաղդ» փող է եւ «նաղդ» շահեր, մյուս կողմից՝ 95 տարի առաջ տեղի ունեցած ցավալի մի պատմություն, որի մասին հիշելը զուտ բարոյական նշանակություն ունի (կարծում եմ՝ ամերիկացիներին այդպես է թվում): Ավելին՝ եթե ես հանուն իմ «ռազմավարական շահերի» տարբեր երկրներում մարդ եմ սպանում, ապա ինչո՞ւ պետք է ես «ըմբռնումով» չմոտենամ երիտթուրքերի իրականացրած ցեղասպանությանը: Ի՞նչ տարբերություն՝ վերոհիշյալ շահերը քանի մարդու սպանություն են պահանջում՝ հազա՞ր, թե՞ միլիոն: Միացյալ Նահանգները Շվեդիա չէ: Վերջինս կարող է իրեն «շքեղություն» թույլ տալ՝ ղեկավարվել ինչ-ինչ արժեքներով եւ ճանաչել Ցեղասպանությունը (ինչը եւ արեց երեկ), որովհետեւ խնդիր չունի ոչ Թուրքիային ինքնաթիռ վաճառելու, ոչ էլ այս տարածաշրջանում ռազմական օպերացիաներ իրականացնելու:

Մեր հարեւանների՝ Վաշինգտոնին ներկայացրած կոշտ, շանտաժային պահանջները վկայում են մի քանի բանի մասին. 1/ նրանք որեւէ մտադրություն չունեն թեկուզ թեթեւակի քննադատական հայացք գցել իրենց անցյալի վրա, 2/ նրանք բավականաչափ ռեսուրսներ ունեն՝ դիմակայելու ԱՄՆ-ի ցանկացած ճնշմանը, եւ դեռ մի բան էլ իրենք են կարող ամերիկացիներին ճնշել, 3/ նրանք շատ լավ էլ գիտեն, թե ինչ է տեղի ունեցել 95 տարի առաջ, եւ ավելորդ են համարում բովանդակային փաստարկներ բերելը, այլ պարզապես ձգտում են «ուժային եղանակներով» կանխել «ցեղասպանություն» բառը:

Մենք՝ հայերս, կարող ենք միայն կոչեր անել՝ պատմական արդարության, համամարդկային արժեքները հարգելու եւ այլն: Առաջին հայացքից թվում է, որ մեր ձեռքին եղածը դասական «թղթե շերեփ» է՝ ինքնաթիռ-հրթիռների հետ համեմատած: Սակայն ես վստահ եմ, որ մեր այդ «բարոյական» խաղաքարտերը կարող են ավելի զորեղ լինել: Դրա համար անհրաժեշտ է ապացուցել, որ մենք ի վիճակի ենք պետություն ստեղծել, որը առաջնորդվում է այդ նույն արդարությամբ եւ նույն արժեքներով: Այդ պահը, մեղմ ասած, հեռու է: